Natuurlijke diamanten worden gevormd uit koolstof diep onder het aardoppervlak.
💡 Uitleg
Onwaar. Hoewel zowel steenkool als diamanten bestaan uit het element koolstof, is het populaire idee dat diamanten direct uit steenkool worden gevormd niet helemaal correct. De meeste diamanten worden gevormd uit koolstof die van nature aanwezig is in de aardmantel, veel dieper dan waar de meeste steenkoolafzettingen zich bevinden, en zijn ouder dan de eerste landplanten die de basis vormen voor de huidige steenkool.
👦 Kinderen • Wetenschap
Je bent 's ochtends een beetje langer dan 's avonds.
💡 Uitleg
Ja, dat is waar! Overdag wordt de vloeistof in de schijven tussen je rugwervels een beetje samengedrukt. Als je slaapt en ligt, strekt je ruggengraat weer uit en word je een beetje langer.
🧔 Volwassenen • Wetenschap
Een banaan wordt botanisch gezien geclassificeerd als een bes.
💡 Uitleg
Ja, dat klopt! Binnen de botanie wordt een bes gedefinieerd als een enkelvoudige vrucht met meerdere zaden, die zich ontwikkelt uit één vruchtbeginsel, met een sappige vruchtwand. Bananen, tomaten en avocado's voldoen aan deze definitie, terwijl aardbeien en frambozen, die vaak bessen worden genoemd, botanisch gezien samengestelde vruchten zijn.
🧔 Volwassenen • Wetenschap
Een lichtjaar is een tijdseenheid die beschrijft hoe lang het licht erover doet om in een jaar te reizen.
💡 Uitleg
Onwaar! Een lichtjaar is een eenheid van *afstand*, niet van tijd. Het is de afstand die licht, dat zich met ongeveer 300.000 kilometer per seconde in vacuüm beweegt, aflegt in één jaar. Deze afstand is ongeveer 9,46 biljoen kilometer (9,46 × 10¹² km).
👦 Kinderen • Wetenschap
Het kleinste botje in het menselijk lichaam zit in de voet.
💡 Uitleg
Niet waar! Het kleinste botje in ons lichaam heet de stijgbeugel en zit in je oor! Het is piepklein, ongeveer zo groot als een rijstkorrel.
🧔 Volwassenen • Wetenschap
De dwergplaneet Pluto heeft een duidelijke hartvormige regio op zijn oppervlak, informeel 'Tombaugh Regio' genoemd.
💡 Uitleg
Ja, Pluto's meest bekende oppervlaktekenmerk is een groot, helder, hartvormig gebied dat in 2015 werd ontdekt door de New Horizons-sonde. Het is vernoemd naar Clyde Tombaugh, de ontdekker van Pluto, en bestaat uit stikstofijs.
🧔 Volwassenen • Wetenschap
Sommige vissen kunnen voor langere periodes op land lopen en lucht ademen.
💡 Uitleg
Er zijn verschillende vissoorten, zoals slijkspringers en longvissen, die het vermogen hebben ontwikkeld om atmosferische lucht in te ademen en zich voor langere periodes op land te verplaatsen. Longvissen kunnen zelfs lange droge periodes overleven door zich in te graven in modder en in winterslaap te gaan.
👦 Kinderen • Wetenschap
Het dijbeen van de mens is het grootste en sterkste bot in het lichaam.
💡 Uitleg
Ja, dat klopt! Je dijbeen is het langste en meest stevige bot in je lichaam. Het is zo sterk dat het vele malen je eigen gewicht kan dragen!
🧔 Volwassenen • Wetenschap
Het magnetisch veld van de aarde is in de geschiedenis meerdere malen van polariteit omgekeerd.
💡 Uitleg
Geologisch bewijs, zoals magnetische mineralen in vulkanisch gesteente, toont aan dat het magnetisch veld van de aarde honderden keren van polariteit is verschoven gedurende miljoenen jaren. De laatste volledige omkering, waarbij de noord- en zuidpool van plaats wisselden, vond ongeveer 780.000 jaar geleden plaats.
👦 Kinderen • Wetenschap
De aarde is plat als een pannenkoek.
💡 Uitleg
Nee, de aarde is niet plat! Hij is rond, als een grote bal, maar een beetje afgeplat bij de polen. Daarom kunnen we de hele planeet rondvliegen zonder eraf te vallen.
👦 Kinderen • Wetenschap
Je tong kan alleen zoet proeven vooraan en bitter achteraan.
💡 Uitleg
Dat is een oud fabeltje! Onze smaakpapillen kunnen alle smaken – zoet, zout, zuur, bitter en umami – overal op de tong proeven, ook al zijn sommige plekjes misschien iets gevoeliger voor bepaalde smaken.
🧔 Volwassenen • Wetenschap
Water kookt op grote hoogte bij een lagere temperatuur.
💡 Uitleg
Dit klopt. Omdat de luchtdruk op grote hoogte lager is, is er minder energie nodig voor de watermoleculen om van vloeibare naar gasvormige toestand over te gaan. Daarom kookt water op een lagere temperatuur dan de gebruikelijke 100°C op zeeniveau.
🧔 Volwassenen • Wetenschap
Mauna Kea is hoger dan Mount Everest, gemeten van basis tot top.
💡 Uitleg
Ja, dat klopt. Hoewel Mount Everest de hoogste top boven zeeniveau heeft (ongeveer 8.848 meter), strekt Mauna Kea zich ongeveer 6.000 meter onder zeeniveau uit. Vanaf zijn basis op de zeebodem tot zijn top meet Mauna Kea meer dan 10.200 meter, wat het de hoogste berg op aarde maakt in totaal.
🧔 Volwassenen • Wetenschap
Geluid reist sneller door water dan door lucht.
💡 Uitleg
Ja, geluid reist ongeveer vier keer sneller in water (ongeveer 1.500 m/s) dan in lucht (ongeveer 343 m/s). Dit komt omdat water dichter is en de moleculen dichter bij elkaar liggen, waardoor trillingen efficiënter worden overgedragen.
👦 Kinderen • Wetenschap
De maan heeft een eigen atmosfeer, net als de aarde.
💡 Uitleg
Nee, de maan heeft bijna helemaal geen atmosfeer. Daarom blijven de voetafdrukken van de astronauten daar zo lang zichtbaar, zonder weggeblazen te worden.
🧔 Volwassenen • Wetenschap
De maan beweegt elk jaar langzaam maar zeker verder weg van de aarde.
💡 Uitleg
Door de getijdenkrachten tussen de aarde en de maan verwijdert de maan zich met ongeveer 3,8 centimeter per jaar. Dit betekent ook dat de rotatie van de aarde langzaam vertraagt.
🧔 Volwassenen • Wetenschap
Warm water kan onder bepaalde omstandigheden sneller bevriezen dan koud water.
💡 Uitleg
Dit merkwaardige fenomeen staat bekend als het Mpemba-effect. Hoewel het tegen de intuïtie ingaat, wordt het al sinds de jaren 60 waargenomen en bestudeerd, alhoewel de exacte verklaring nog steeds wordt bediscussieerd door wetenschappers.
🧔 Volwassenen • Wetenschap
Het skelet van haaien bestaat voornamelijk uit kraakbeen, niet uit botten.
💡 Uitleg
In tegenstelling tot de meeste andere vissen en zoogdieren, die een benig skelet hebben, hebben haaien een skelet dat bijna volledig uit kraakbeen bestaat. Dit maakt ze lichter, flexibeler en sneller in het water.
👦 Kinderen • Wetenschap
Alle insecten hebben zes poten.
💡 Uitleg
Ja, dat klopt! Een van de belangrijkste kenmerken van een insect is dat het zes poten, twee antennes en een lichaam dat uit drie delen bestaat, heeft. Dieren zoals spinnen hebben acht poten en zijn daarom geen insecten.
👦 Kinderen • Wetenschap
Als je in de ruimte roept, kan niemand je horen.
💡 Uitleg
Dat is waar! In de ruimte is er geen lucht of andere deeltjes waar geluidsgolven doorheen kunnen reizen. Daarom is het er helemaal stil! Astronauten gebruiken radio om met elkaar te praten in de ruimte.
