Fout! Raketten vliegen door gas naar achteren uit te stoten, wat ze naar voren duwt. Ze hebben geen lucht nodig om tegenaan te duwen, en werken zelfs het allerbest in de lege ruimte (vacuüm), waar geen luchtweerstand is om ze af te remmen.
Dat klopt! Elke sneeuwvlok is uniek, maar ze hebben allemaal een zeskantige (hexagonale) basisvorm. Dit komt doordat watermoleculen op een bepaalde manier aan elkaar plakken als ze bevriezen en ijskristallen vormen in de lucht. Stel je een klein zeshoekje voor dat groeit en mooie armpjes krijgt!
Als zonlicht de zee raakt, 'drinkt' het water kleuren zoals rood en oranje op. Blauw licht wordt juist veel meer verspreid en kaatst terug naar onze ogen. Daarom ziet de zee er voor ons blauw uit! Het zijn dus de eigen moleculen van het water die de blauwe kleur creëren, niet dat het de lucht weerspiegelt.
In 1895 ontdekte wetenschapper Wilhelm Conrad Röntgen röntgenstralen per toeval. Hij experimenteerde met elektriciteit en merkte dat een scherm oplichtte, zelfs als het achter dik karton zat. Hij zag ook dat de stralen de botten van zijn vrouw haar hand op een plaat konden tonen. Deze ontdekking helpt dokters om in het lichaam te kijken en gebroken botten of ziektes te vinden.
Onjuist! Botanisch gezien zijn tomaten vruchten, omdat ze zich ontwikkelen uit het vruchtbeginsel van een bloem en zaden bevatten. In de keuken gebruiken we ze vaak als groenten bij het koken, maar vanuit een wetenschappelijk oogpunt zijn het vruchten!
Dat is waar! Een bliksemflits is ongelooflijk heet en kan de omringende lucht opwarmen tot ongeveer 30.000 graden Celsius. Dat is vijf keer heter dan het oppervlak van de zon, dat ongeveer 5.500 graden Celsius is. Deze extreme hitte is de reden waarom bliksem zo krachtig is en het donderende geluid veroorzaakt dat we onweer noemen.
Niet waar! Geluid reist eigenlijk het snelst door vaste materialen, zoals metaal of hout, en ook sneller in water dan in lucht. Dat komt omdat de deeltjes in vaste materialen en vloeistoffen dichter op elkaar gepakt zijn dan in gassen, waardoor de trillingen die geluid maken sneller kunnen worden doorgegeven.
Niet waar! Mieren ademen niet met longen zoals mensen. Ze hebben kleine gaatjes langs hun lichaam, 'spiracula' genaamd, waardoor lucht direct hun systeem binnengaat.
Dat klopt! Vlinders hebben speciale smaaksensoren, chemische receptoren genaamd, op hun voeten. Ze gebruiken deze om planten te 'proeven' en de beste plek te vinden om hun eieren te leggen of nectar te drinken. Stel je voor dat je eten kunt proeven door er gewoon op te staan!
Dat is waar! Planten kunnen op verschillende manieren met elkaar 'praten'. Ze kunnen speciale chemische signalen in de lucht versturen om buurplanten te waarschuwen voor gevaren, zoals aankomende insecten. Ze kunnen ook voedingsstoffen delen door hun wortels onder de grond met elkaar te verbinden, een beetje zoals een groot netwerk!
De lucht is blauw omdat zonlicht wordt verstrooid.
Dit is waar! Zonlicht is eigenlijk een mix van alle kleuren van de regenboog. Wanneer het zonlicht de lucht van de aarde bereikt, worden de blauwe kleuren meer in alle richtingen verspreid dan de andere kleuren. Daarom ziet de lucht er voor ons blauw uit! De andere kleuren, zoals rood en geel, gaan er directer doorheen, daarom zien we ze meer bij zonsopgang en zonsondergang.
Dat is niet waar! Planten gebruiken zonlicht om overdag zuurstof te maken door middel van fotosynthese. 's Nachts, als het donker is, ademen ze zuurstof in en geven ze koolstofdioxide af, net als mensen en dieren.
Het is andersom! Licht is ongelooflijk snel en reist bijna 300.000 kilometer per seconde in een vacuüm. Geluid is veel langzamer, ongeveer 343 meter per seconde in de lucht. Daarom zie je altijd de bliksem voordat je de donder hoort tijdens een onweersbui.
Geluid kan door de ruimte reizen, zelfs zonder lucht.
Dat is fout! Geluid heeft iets nodig om tegenaan te botsen, zoals lucht, water of een vast materiaal, om zich te kunnen verplaatsen. In de ruimte is het bijna helemaal leeg van materie, dus geluidsgolven hebben niets om doorheen te bewegen. Daarom is de ruimte stil!
IJs drijft op water omdat het zwaarder is dan water.
IJs drijft op water omdat het juist lichter is dan water! Wanneer water bevriest tot ijs, zet het uit en wordt het minder dicht. Dit is heel bijzonder en belangrijk, want als ijs zou zinken, zouden meren en oceanen van onderaf bevriezen en zou het voor veel dieren moeilijk zijn om te leven.
Popcorn ploft alleen open omdat er een klein druppeltje water in elke maïskorrel zit.
Als de maïskorrel heet wordt, verandert het water vanbinnen in stoom. De stoom bouwt zo'n grote druk op dat de korrel ontploft en een zachte popcorn wordt! Zonder het water zou het alleen een droge, harde korrel blijven die helemaal niet ploft.
Roest is een zeer langzame vorm van verbranding die zuurstof nodig heeft, net als vuur.
Ja, dat klopt! Roest ontstaat wanneer metalen, zoals ijzer, reageren met zuurstof en water in de lucht. Het is een chemische reactie die oxidatie wordt genoemd. Het lijkt op wat er gebeurt als iets brandt – maar dan ongelooflijk veel langzamer en zonder dat we vlammen zien. Beide processen hebben zuurstof nodig om te gebeuren!
Een regenboog is altijd een hele cirkel, maar we zien meestal maar de helft.
Regenbogen ontstaan wanneer zonlicht reflecteert en breekt in regendruppels, en ze zijn in principe rond. Vanaf de grond zien we alleen de bovenste helft omdat de horizon het onderste deel blokkeert. Als je vanuit een vliegtuig naar een regenboog kijkt, kun je soms de hele cirkel zien! Dit komt door hoe het licht buigt en onze kijkhoek.
Geluid reist langzamer in zeewater dan in gewone lucht.
Geluid reist juist veel sneller in water dan in lucht! Dit komt doordat de watermoleculen dichter op elkaar gepakt zijn dan luchtmoleculen, waardoor geluidsgolven ertussen kunnen 'botsen' en sneller kunnen bewegen. Daarom kunnen walvissen en dolfijnen over lange afstanden onder water met elkaar communiceren.
Mensen hebben maar vijf zintuigen: zien, horen, ruiken, proeven en voelen.
Dat klopt niet! Hoewel we vaak over vijf zintuigen praten, hebben we er eigenlijk meer. Naast zien, horen, ruiken, proeven en voelen hebben we bijvoorbeeld ook een zintuig voor evenwicht (zodat we niet vallen), een dat ons vertelt waar onze lichaamsdelen zijn zonder te kijken (proprioceptie), en een dat temperatuur waarneemt. Ons lichaam is fantastisch!